8.9.2 Παπούτσια και Ασφάλεια

Οι κατασκευαστές παπουτσιών θέλουν τους αθλητές να πιστεύουν ότι η πρωτεύουσα λύση των περισσοτέρων αθλητικών τραυματισμών είναι το να φοράς ακριβά υποδήματα. Παθήσεις όπως η περιοστίτιδα της κνήμης, το σύνδρομο τριβής της λαγονοκνημιαίας ταινίας, και οι περιεπιγονατιδικοί πόνοι, αποδίδονται ποικίλως στο υπερβολικό κραδασμικό φορτίο των άκρων, μέσω του πρηνισμού ή του υπτιασμού.

Έρευνες, ωστόσο, αποκαλύπτουν ότι λιγότεροι τραυματισμοί ανακύπτουν μεταξύ εκείνων οι οποίοι φορούν παπούτσια με λεπτές σόλες και ότι τα παρόντα αθλητικά παπούτσια ενδέχεται να προκαλούν τραυματισμούς (Robbins et al, 1988). Η παράδοξη παρατήρηση ότι αναφέρεται χαμηλότερη συχνότητα τραυματισμών από το τρέξιμο σε πληθυσμούς χωρίς παπούτσια υπονοεί ότι το μοντέρνο τρέξιμο μπορεί να παράξει τραυματισμούς, οι οποίοι δε θα συνέβαιναν χωρίς τη χρήση τους (Robbins & Hanna, 1987). Πέρα από αυτό, τα running shoes φαίνεται πως συσχετίζονται με λιγότερους τραυματισμούς σε fitness classes από τα λεγόμενα "aerobics shoes". Στα σφιχτά απορροφητικά στρώματα, η διαφορά της δύναμης της κρούσης της φτέρνας είναι αμελητέα μεταξύ των γυμνών ποδιών, των παπουτσιών με χοντρή σόλα, και των παπουτσιών με λεπτή σόλα (Nigg, 1986). Επίσης, η χρήση οποιουδήποτε παπουτσιού αυξάνει την τάση του ποδιού να πρηνίσει, ειδικά όταν οι δυνάμεις που ασκούνται είναι σχετικά μικρές.

Επί πλέον, διάφορες έρευνες έχουν δείξει ότι δεν υπάρχει συσχετισμός μεταξύ της ποσότητας cushioning του παπουτσιού και της απορρόφησης κραδασμών από το υπόδημα κατά την μετακίνηση. (Robbins et al, 1984; Powell et al, 1986). Παρομοίως, επιδημιολογικές έρευνες έχουν αποτύχει να παρέξουν αποδεικτικά στοιχεία ότι τα ακριβά μοντέρνα αθλητικά υποδήματα επαυξάνουν την προστασία από τραυματισμούς των κάτω άκρων (Caspersen et al, 1984; Powell et al, 1986). Έτσι, φαίνεται πως η ασφάλεια των ποδιών δεν έχει να κάνει με την καταλληλότητα των παπουτσιών, αλλά με την αποτελεσματικότητα της κίνησης ανάλογα με το είδος του παπουτσιού.

Σχεδιασμός Παπουτσιών

Είναι ξεκάθαρο ότι η επιστήμη του σχεδιασμού αθλητικών υποδημάτων είναι κάθε άλλο παρά ακριβής. Παραδείγματος χάριν, η παρούσα εστίαση είναι ο πρηνισμός του πέλματος. Άλλα πιθανά αίτια τραυματισμών όπως η κίνηση των δακτύλων, του αστραγάλου, του γονάτου, και των γοφών στις τρεις διαστάσεις παραμελούνται υπερβολικά. Επιπροσθέτως, ο σχεδιασμός υποδημάτων βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε θεωρητικά μοντέλα τα οποία υποθέτουν αξιωματικά ότι το κραδασμικό φορτίο και η αδυναμία της ανθρώπινης ανατομίας να αντεπεξέλθει σε αυτό το φορτίο είναι τα πρωτεύοντα αίτια των τραυματισμών στο τρέξιμο. Αυτό αποδεικνύεται από τους ισχυρισμούς των κατασκευαστών πως τα παπούτσια τους διορθώνουν τον υπερβολικό πρηνισμό, ελέγχουν το πίσω μέρος του ποδιού, προσφέρουν ανώτερη στήριξη της αψίδας, ή απορροφούν τους κραδασμούς αποτελεσματικά. Αυτά τα παπούτσια δεν τροποποιούν τις κρουστικές δυνάμεις κατά τη διάρκεια της μετακίνησης, ένα γεγονός που θέτει υπό σημαντική αμφισβήτηση τη φιλοσοφία του cushioning, η οποία αποτελεί θεμέλιο της παρούσας νοοτροπίας σχεδιασμού υποδημάτων.

Η σόλα του γυμνού ποδιού παρουσιάζει ισχυρή προστατευτική απόκριση η οποία ελαττώνει το πελματιαίο φορτίο κατά την εδαφική επαφή, μειώνοντας εκ τούτου τον κίνδυνο τραυματισμού από υπερφόρτωση στη μετακίνηση (Robbins et al, 1988). Μάλιστα, αυτή η απόκριση δεν είναι εμφανής σε άτομα τα οποία φορούν συνέχεια παπούτσια, ειδικά όταν πρόκειται για παπούτσια με υψηλή απορροφητικότητα κραδασμών σαν αυτά που φορούν οι δρομείς (Robbins et al, 1988). Αυτή η προστατευτική απόκριση αποτρέπει τους τραυματισμούς μειώνοντας την ακαμψία του συστήματος, με αποτέλεσμα να ελαχιστοποιείται το άνω ακρότατο της κρουστικής δύναμης (Robbins et al, 1988). Η απουσία της προστατευτικής απόκρισης στα άτομα που φορούν παπούτσια φαίνεται να οφείλεται στη μειωμένη αισθητήρια ανταπόκριση του πέλματος, πιθανώς συνδυαζόμενη με τη μηχανική παρέμβαση στην εκτροπή της αψίδας από τα κορδόνια, τα ανορθωτικά της φτέρνας, και τους υποστηρικτές της αψίδας (Robbins et al, 1988). Φαίνεται πως απαιτείται επαρκής καθημερινή τακτική κινητική δραστηριότητα χωρίς υποδήματα, ώστε να διατηρείται η ευαισθησία της πελματιαίας προστατευτικής αντίδρασης, καθώς επίσης πρέπει να δίδεται λιγότερη σημασία στο σχεδιασμό παπουτσιών που απορροφούν κραδασμούς ή τροποποιούν τον πρηνισμό.

Λίγη μελέτη έχει γίνει πάνω στη συσχέτιση μεταξύ των τραυματισμών των κάτω άκρων και των ανθρωπομετρικών παραγόντων, όπως η μάζα του σώματος, το ύψος ή το μήκος των άκρων, ή άλλοι παράγοντες, όπως το επίπεδο των προσόντων, η ένταση της κίνησης, η κατανομή των μυϊκών ινών, η δραστηριότητα του ηλεκτρομυογραφήματος, οι διαδικασίες ανταπόκρισης, ή η πυκνότητα των οστών. Καμμία έρευνα δεν έχει εξετάσει τα aerobics shoes ή τα "cross-training" shoes σε αυτό το βαθμό σχολαστικότητας, ούτε έχει τελέσει ικανοποιητικά τρισδιάστατες μελέτες όλων των φυσικών παραγόντων που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα της κίνησης ολόκληρου του σώματος από την έναρξη ως τη λήξη μιας κινητικής δράσης, συγκεκριμένα σε αντιστοιχία προς τον ιδανικό σχεδιασμό οποιουδήποτε παπουτσιού.

Ασχέτως από το πόσο καλοσχεδιασμένα είναι τα παπούτσια, οφείλεται να χρησιμοποιούνται διαφορετικά σε διαφορετικές κινήσεις. Πράττοντας αυτό, ο χρήστης πρέπει να γνωρίζει ότι τα παπούτσια πάντα θα μειώνουν την ιδιοδεκτική και απτική ευαισθησία ως προς την επιφάνεια στην οποία χρησιμοποιούνται.

Άλλο ένα ανακλαστικό είναι αξιο αναφοράς. Οι δυνάμεις που ασκούνται στο παπούτσι καθυστερούν να μεταφερθούν μέσα από την απορροφητική σόλα στο πέλμα. Το ανακλαστικό της ανάδρασης θετικής στήριξης, η οποία υπο κανονικές συνθήκες λειτουργεί εξαιρετικά αποδοτικά όταν τα πόδια είναι γυμνά για να παραχθεί δυνατή ανακλαστική έκταση των ποδιών και σταθεροποίηση του σώματος, καθυστερείται στη διευκόλυνση τον ταχύ κυβερνητικό έλεγχο και τη διόρθωση των ανασφαλών κινήσεων όταν φορούνται τα παπούτσια. Συγκεκριμένα, ο γεωμετρικός τόπος της εφαρμογής της πίεσης προς την επιφάνειας της σόλας του ποδιού καθορίζει τη θέση στην οποία θα εκταθεί το μέλος (Guyton, 1984), έτσι ώστε η ακατάλληλη γεωμετρία του παπουτσιού να μπορεί να αλλάξει σημαντικά την επιστράτευση των μυών των κάτω άκρων.

Από την άλλη, η χρήση γυμνών ποδιών σε σκληρό, chip-foam στρώμα κατά τη διάρκεια του μέσου μαθήματος γυμναστικής διατηρεί την αποτελεσματικότητα της ιδιοδεκτικής αισθητικότητας, χαμηλώνει το κέντρο βάρους του σώματος, και, σε αντίθεση με τα παπούτσια, δεν αυξάνει το μήκος του μοχλικού βραχίονα από το σημείο της επαφής της φτέρνας ως τον αστράγαλο, μειώνοντας έτσι τη ροπή των δυνάμεων στις αρθρώσεις των κάτω άκρων.

Για να αγοράσετε το βιβλίο, απευθυνθείτε στον This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it .